DRUKUJJak chronić wodę w czasie zagrożeń. Konferencja Wodociągów Warszawskich w Centrum Nauki Kopernik
Organizowana przez Wodociągi Warszawskie konferencja pt. „Priorytety dla infrastruktury krytycznej branży wodociągowej i kanalizacyjnej w świetle zmieniających się uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych” odbyła się w czwartek 24 września br. w Centrum Nauki Kopernik. Rozmawialiśmy o tym, jak chronić wodociągi i kanalizację przed sabotażem, cyberatakami i skutkami klęsk żywiołowych. Wydarzenie objął swym patronatem Prezydent m.st. Warszawy.
Konferencję rozpoczęło wystąpienie Renaty Tomusiak, prezes zarządu Wodociągów Warszawskich, które było wprowadzeniem do tematyki poruszanej w dalszej części spotkania. Tuż po pani prezes wykład wprowadzający wygłosił Zbigniew Muszyński, dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Położył nacisk na wagę współpracy branży wodociągowo-kanalizacyjnej z RCB i wspomniał o procedowanych obecnie zmianach prawnych służących bezpieczeństwu w tym sektorze, m.in. w kontekście nasilonych w ostatnim czasie aktów dywersji i sabotażu.
Wystąpienia poprzedzające panele dyskusyjne zakończył Tomasz Mencina, zastępca prezydenta m.st. Warszawy, który mówił m.in. o kryzysach, jakie w ostatnich latach dotknęły wodociągi, jak skażenie wody w jednej z podwarszawskich miejscowości, i o pomocy, jakiej wówczas udzieliły Wodociągi Warszawskie. Wspomniał także o wadze środków z Unii Europejskiej niezbędnych do realizacji inwestycji służących bezpieczeństwu.
O doświadczeniach w zarządzaniu bezpieczeństwem
Do paneli dyskusyjnych zaprosiliśmy ekspertów reprezentujących nie tylko branżę wodociągowo-kanalizacyjną, ale także służby i instytucje, w tym wojsko, rząd, policję i Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wspólnym tematem obu paneli było bezpieczeństwo i związane z nim wyzwania w dobie zagrożeń wynikających w szczególności z wojny toczącej się za wschodnią granicą.
Pierwszy panel dotyczył obowiązków sektora wodociągowo-kanalizacyjnego w systemie bezpieczeństwa państwa. Wystąpili w nim: insp. dr Krzysztof Ogroński, komendant stołeczny Policji, st. bryg. Paweł Adamczyk, komendant miejski Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy, ppłk Tadeusz Barszczewski, zastępca dowódcy 18. Stołecznej Brygady Obrony Terytorialnej, oraz Patrycja Wolińska-Bartkiewicz, prezes zarządu Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Szczecinie. Dyskusję moderowała prezes Renata Tomusiak. Ważną konkluzją rozmowy było stwierdzenie pani prezes dotyczące przekładania wiedzy na praktykę:
– Nie będziemy w stanie być wydolnymi i użytecznymi podmiotami odpowiedzialnymi za wodę i ścieki w tym kraju, jeżeli nie będziemy ćwiczyć, ale także rozumieć prawidłowo, czym jest współpraca ze służbami zewnętrznymi – podkreśliła pani prezes.
O bezpieczeństwie fizycznym i cyberbezpieczeństwie w branży
Drugi panel skupił się na bezpieczeństwie w codziennym działaniu oraz na doświadczeniach i praktycznych rozwiązaniach dla przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych. Ważnym wątkiem było bezpieczeństwo w cyberprzestrzeni. W panelu wystąpili: dr Damian Szlachter z Centrum Antyterrorystycznego Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Sebastian Kondraszuk, szef CERT Polska (NASK), Maciej Szydłowski reprezentujący CSIRT Infrastruktura (Ministerstwo Infrastruktury) oraz Katarzyna Wierska-Kuberka, prezes zarządu Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji „WODNIK” Sp. z o.o. w Jeleniej Górze. Debatę moderowali: Aleksandra Gryguć, dyrektor Pionu Bezpieczeństwa w Wodociągach Warszawskich, oraz Jarosław Kowalik, zastępca dyrektora Pionu Teleinformatyki i Cyberbezpieczeństwa w Wodociągach Warszawskich.
Oprócz refleksji na temat stosowanych zabezpieczeń, zarówno fizycznych, jak i w cyberprzestrzeni, cennym elementem dyskusji były doświadczenia prezes jeleniogórskich wodociągów, która mówiła o kryzysie wywołanym powodzią w 2024 r. To dramatyczne wydarzenie zapoczątkowało zmiany w organizacji jeleniogórskiego przedsiębiorstwa. Szczególnie ciekawa była koncepcja przeniesienia najważniejszych elementów infrastruktury na terenie oczyszczalni ścieków wyżej, tak by w przyszłości woda nie mogła ich zalać.
Sporo miejsca poświęcono zagrożeniom ze strony Rosji i temu, jak kształtują one zabezpieczenia infrastruktury krytycznej w Ukrainie. Temat cyberbezpieczeństwa wywołał także ważny wątek łączności w sytuacjach kryzysowych. Mówiono również o incydentach i obowiązku ich zgłaszania do CSIRT (ang. Computer Security Incident Response Team, czyli Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego). W tym kontekście nacisk położono na wymianę wiedzy o infrastrukturze, która pozwala skutecznie pomagać w razie zagrożeń i reagować na incydenty w sieci.
Organizowana po raz kolejny przez Wodociągi Warszawskie Konferencja na temat bezpieczeństwa przede wszystkim ważną przestrzenią do wymiany doświadczeń, wiedzy i informacji dotyczących bezpieczeństwa infrastruktury oraz ciągłości dostaw wody i odbioru ścieków. Była także okazją do bezpośredniego dialogu z przedstawicielami służb i instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo oraz z reprezentantami branży. Spotkanie pozwoliło lepiej rozpoznawać aktualne wyzwania, konfrontować różne perspektywy i doświadczenia, a także wzmacniać współpracę, która ma istotne znaczenie dla sprawnego reagowania na sytuacje kryzysowe i ochrony infrastruktury wodociągowej. Dla Wodociągów Warszawskich była to również okazja do dzielenia się własnymi doświadczeniami i rozwiązaniami oraz budowania sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców Warszawy.
