CZAS WOJNY I POWSTANIA

Pomyślny dla Wodociągów i Kanalizacji okres rozwoju w II Rzeczpospolitej brutalnie przerwał wybuch II Wojny Światowej. Huraganowy ogień artylerii niemieckiej i nieustanne bombardowanie w dniach 23, 24, 25 września spowodowały ogromne straty. Ucierpiały zarówno obiekty jak i sieć wodociągowa i kanalizacyjna. Na Stacji Filtrów uszkodzone zostały stropy filtrów powolnych i zbiorników. Zakład Filtrów Pospiesznych został unieruchomiony na 9 miesięcy. Przerwa w dostawie wody dla miasta trwała do 4-tego października. W sieci wodociągowej stwierdzono 586 uszkodzeń,w kanalizacyjnej 270. Częściowych strat doznały również pompownie kanalizacyjne, budynki administracyjne, warsztaty. Poległo 19 pracowników Wodociągów i Kanalizacji, 5 odniosło ciężkie obrażenia

Po kapitulacji Warszawy, do połowy czerwca 1940 roku trwało usuwanie skutków zniszczeń. Prace uzgadniane musiały być z niemiecką wojskową jednostką techniczną, której dowództwo dbało głównie o zaspokojenie potrzeb swojego wojska , nie licząc się z katastrofalną sytuacją mieszkańców Warszawy, pozbawionych wody, elektryczności i gazu.

Szczęśliwie dla Przedsiębiorstwa , z uwagi na brak wśród Niemców fachowców kierowane było ono przez polską kadrę z dyr. Włodzimierzem Rabczewskim na czele. Dopiero po Jego śmierci w 1942 roku funkcję Dyrektora objął folksdeutsch Ferdynand Wondra, a po nim w 1943 roku reichsdeutsch Otton Elhardt. Pod tym przymusowym zarządem ,w trosce o współmieszkańców pracownicy Wodociągów i Kanalizacji sumiennie wykonywali swoje obowiązki.

Drugim po wrześniu 1939 roku okresem ogromnych zniszczeń i ofiar było dla Wodociągów i Kanalizacji Powstanie Warszawskie. W miarę możliwości, mimo trwających walk utrzymywano w ruchu urządzenia wodociągowe, naprawiano uszkodzenia sieci, a nawet w obawie przed wyłączeniem wodociągów remontowano stare i kopano nowe studnie.

Od początku Powstania do 22 września 1944 roku Stacja Filtrów, gdzie pozycja Niemców wzmocniona została oddziałem Wermachtu, tłoczyła do poszarpanej bombami sieci duże ilości wody. Przy braku energii elektrycznej uruchamiano pompy parowe i agregaty prądotwórcze, aby przynajmniej część udręczonego miasta zaopatrzyć w wodę - tak na użytek domowy, jak i do gaszenia coraz częściej wybuchających pożarów.

Wspominając dni Powstania nie wolno zapominać o roli warszawskich kanałów. Pracownicy kanałowi, którzy znali dokładnie całą ich podziemną sieć i posiadali jej plany, służyli powstańcom jako przewodnicy. Wskazywali dogodne przejścia, ostrzegali przed pułapkami zastawianymi przez Niemców. Wielu zawdzięcza im życie.

22 września Warszawa została pozbawiona wody. Kompletne zniszczenie urządzeń Stacji Pomp Rzecznych spowodowało brak wody do uzdatniania i unieruchomienie wodociągów aż do 29 maja 1945 roku.